غربالگری سرطان سینه + علل و روش‌های مختلف انجام آن

غربالگری سرطان سینه به عنوان یک رویکرد پیشگیرانه در پزشکی مدرن، شامل مجموعه‌ای از روش‌های بالینی و پاراکلینیکی نظیر ماموگرافی، سونوگرافی و MRI است. هدف از این برنامه، تشخیص ضایعات پنهان یا توده‌های کوچک پیش سرطانی است که هنوز به مرحله بروز علائم نرسیده‌اند. شواهد علمی متعدد نشان داده‌اند که اجرای منظم برنامه‌های غربالگری، کاهش چشمگیری در آمار مرگ‌ و میر ناشی از سرطان سینه ایجاد کرده است. در ادامه به بررسی این موضوع به کمک دکتر رویا سیفی جراح و متخصص بیماری‌های پستان می‌پردازیم.

برای دریافت راهنمایی تخصصی در زمینه بیماری‌های پستان، می‌توانید با دکتر رویا سیفی، جراح و متخصص بیماری‌های پستان مشاوره داشته باشید.

غربالگری سرطان سینه چیست؟

غربالگری سرطان سینه به معنای بررسی منظم سینه‌ها با روش‌های پزشکی و تصویربرداری است تا اگر تغییر غیرطبیعی یا توده‌ای وجود داشته باشد، خیلی زود و قبل از بروز علائم آشکار شناسایی شود. اهمیت این کار در این است که سرطان سینه در مراحل اولیه معمولا بدون علامت است، اما در همین مرحله درمان ساده تر، موفق تر و کم هزینه تر خواهد بود. این فرآیند به ویژه برای زنان بالای 40 سال یا کسانی که سابقه خانوادگی جراحی سرطان سینه دارند، توصیه می‌شود.

غربالگری سرطان پستان به چه دلیلی انجام می‌شود؟

غربالگری سرطان پستان به چه دلیلی انجام می‌شود؟این اقدام پیشگیرانه باعث می‌شود سرطان در مراحل اولیه شناسایی شود، شانس درمان موفق افزایش یابد و از پیشرفت بیماری و آسیب به سایر قسمت‌های بدن جلوگیری شود. علاوه بر این، غربالگری به کاهش نیاز به جراحی‌های گسترده و درمان‌های طولانی کمک کرده و آرامش روانی زنان را نیز افزایش می‌دهد. روش‌های غربالگری شامل ماموگرافی، معاینه بالینی توسط پزشک، خودآزمایی ماهانه، سونوگرافی و در موارد پرخطر MRI سینه است. 

روش های مختلف غربالگری سرطان سینه

غربالگری سرطان سینه شامل مجموعه‌ای از روش‌های بالینی و تصویربرداری است که هدف آن شناسایی سرطان یا تغییرات غیر طبیعی بافت پستان قبل از بروز علائم بالینی است. هر روش مزایا، محدودیت‌ها و کاربردهای خاص خود را دارد. در ادامه به بررسی این موارد می‌پردازیم.

ماموگرافی:

ماموگرافی یک روش تصویربرداری با اشعه ایکس کم دوز است که برای بررسی بافت سینه و تشخیص زودهنگام سرطان یا تغییرات غیرطبیعی استفاده می‌شود. در این روش، هر سینه بین دو صفحه فشرده داده شده تا تصویر واضحی از بافت داخلی گرفته شود و رادیولوژیست آن را بررسی کند. ماموگرافی می‌تواند توده‌های کوچک و ضایعات پیش سرطانی را نیز شناسایی کند.

معاینه بالینی سینه:

معاینه بالینی سینه، روشی است که توسط پزشک یا ماما انجام می‌شود تا وضعیت بافت سینه و نواحی زیر بغل بررسی شود و هر گونه توده، تورم، تغییر پوست یا نوک سینه و علائم غیرطبیعی شناسایی گردد. این معاینه به ویژه برای تشخیص زودهنگام مشکلات سینه، از جمله سرطان، اهمیت دارد و می‌تواند ضایعات قابل لمس را قبل از بروز علائم شدید شناسایی کند. در معاینه بالینی، پزشک ابتدا ظاهر سینه‌ها را در حالت‌های مختلف مشاهده می‌کند تا هر گونه تغییر شکل، فرورفتگی یا قرمزی مشخص شود. سپس با لمس منظم و سیستماتیک بافت سینه‌ها و نواحی زیر بغل، به دنبال توده‌ها یا نواحی سفت می‌گردد و در نهایت نوک سینه‌ها برای ترشح یا تغییرات غیرطبیعی بررسی می‌شود.

بیشتر بخوانید: نمونه برداری سینه چرا باید انجام شود؟

خودآزمایی سینه:

خودآزمایی سینه روشی است که توسط خود فرد انجام می‌شود تا وضعیت بافت سینه بررسی شود و هرگونه توده، تغییر شکل، تورفتگی، ترشح یا تغییر پوست شناسایی گردد. این روش به زنان کمک می‌کند با شناخت دقیق از سینه‌های خود، هر تغییر غیر طبیعی را سریعا تشخیص داده و در صورت نیاز به پزشک مراجعه کنند. معمولا خودآزمایی سینه ماهانه و بعد از پایان قاعدگی انجام می‌شود.  در این روش ابتدا با مشاهده سینه‌ها در آینه به دنبال تغییرات ظاهری مانند فرورفتگی، قرمزی یا تورم می‌گردیم. سپس با لمس سینه‌ها در حالت ایستاده یا نشسته با انگشتان به صورت دایره‌ای تمام بافت سینه و نواحی زیر بغل بررسی می‌شود. برای شناسایی بهتر توده‌های کوچک، لمس سینه‌ها در حالت درازکش نیز توصیه می‌گردد.

سونوگرافی پستان:

سونوگرافی سینه یک روش تصویربرداری با استفاده از امواج صوتی است که تصاویر دقیق از بافت داخلی سینه ارائه می‌دهد. این روش به تشخیص توده‌ها، کیست‌ها و تغییرات غیر طبیعی کمک می‌کند و به ویژه برای زنانی با بافت متراکم یا نتیجه مشکوک ماموگرافی مفید واقع می‌شود. سونوگرافی بدون اشعه بوده و برای زنان در هر سن ایمن است. در این روش، ژل مخصوص روی سینه‌ها مالیده شده و پروب سونوگرافی حرکت داده می‌شود تا تصاویر زنده گرفته شود. این تصاویر توسط پزشک بررسی می‌شوند تا هر تغییر غیر طبیعی شناسایی گردد.

ام‌ آر‌ آی پستان:

ام آر آی سینه یک روش تصویربرداری پیشرفته است که با استفاده از میدان مغناطیسی و امواج رادیویی، تصاویر دقیق از بافت پستان ارائه می‌دهد. این روش به شناسایی توده‌ها، ضایعات مشکوک و تغییرات غیرطبیعی کمک می‌کند و در تشخیص زود هنگام سرطان سینه نقش مهمی دارد. ام آر آی به ویژه برای زنانی با ریسک بالای سرطان یا نتایج مشکوک ماموگرافی و سونوگرافی توصیه می‌شود. این روش بدون اشعه است و گاهی همراه با تزریق ماده حاجب انجام خواهد شد تا جزئیات بافت بهتر دیده شود. این نوع تصویربرداری یک ابزار پیشرفته و مکمل برای تشخیص زود هنگام سرطان و مدیریت درمان است و باعث افزایش موفقیت درمان و حفظ سلامت زنان می‌شود.

بیشتر بخوانید: درمان سرطان سینه با دستگاه گاماپروب

غربالگری سرطان سینه برای چه افرادی مناسب است؟

غربالگری سرطان سینه برای زنانی مناسب است که می‌خواهند سلامت سینه خود را به طور پیشگیرانه کنترل کنند. همه زنان بالای 40 سال باید به صورت منظم غربالگری شوند، حتی اگر هیچ علامتی نداشته باشند، چون سرطان در مراحل اولیه معمولا قابل مشاهده نیست. همچنین زنانی که سابقه خانوادگی سرطان سینه، جهش‌های ژنتیکی، سرطان یا ضایعات پیش سرطانی، پرتودرمانی در جوانی یا شرایط خاص پزشکی دارند، نیازمند غربالگری زود تر و دقیق تر هستند.

نتیجه‌گیری

غربالگری سرطان سینه ابزاری موثر برای تشخیص زودهنگام سرطان و ضایعات پیش سرطانی است. انجام منظم غربالگری، حتی در افراد بدون علامت، باعث افزایش شانس درمان موفق و کاهش مرگ‌ومیر ناشی از سرطان سینه می‌شود. ترکیب روش‌های تصویربرداری، معاینه بالینی و خودآزمایی سینه، دقت تشخیص را افزایش می‌دهد و امکان پیگیری دقیق تغییرات بافت سینه را فراهم می‌کند.

سوالات متداول